Tim Cook Donald Trump: ॲपलचे सीईओ टिम कूक यांनी नुकतेच जाहीर केले की, अमेरिकेत विकल्या जाणाऱ्या iPhone च्या बहुसंख्य युनिट्स आता भारतात तयार होत आहेत. 31 जुलै रोजी कंपनीच्या तिमाही निकालानंतर बोलताना कूक म्हणाले, “अमेरिकेत विकल्या जाणाऱ्या iPhone चा मोठा हिस्सा भारतात बनतोय.” यामुळे भारत ॲपलच्या अमेरिकन बाजारपेठेसाठी iPhone निर्मितीचे प्रमुख केंद्र बनला आहे, तर चीन अन्य आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठांवर लक्ष केंद्रित करत आहे. दुसरीकडे, मॅकबुक, आयपॅड आणि ॲपल वॉच यांसारख्या इतर उत्पादनांसाठी व्हिएतनाम हे मुख्य उत्पादन केंद्र आहे.
भारतातील iPhone निर्मिती आणि ट्रम्प यांचा विरोध
अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ॲपलच्या भारतातील उत्पादन धोरणावर सातत्याने टीका केली आहे. मे 2025 मध्ये दोहा येथील भेटीत ट्रम्प म्हणाले, “मी टिम कूक यांना सांगितलं, तुम्ही माझे मित्र आहात, पण तुम्ही भारतात iPhone बनवत आहात हे मला मान्य नाही. तुम्ही भारतात स्थानिक बाजारपेठेसाठी बनवू शकता, पण अमेरिकेसाठी नाही.” ट्रम्प यांनी गेल्या आठवड्यात भारतातून आयात होणाऱ्या वस्तूंवर 25% आयात शुल्क जाहीर केले, जरी स्मार्टफोन आणि इलेक्ट्रॉनिक्स सध्या यातून सूट मिळालेली असली तरी भविष्यात ही सूट कायम राहील याची खात्री नाही.
भारतात ॲपलची विक्रमी वाढ
टिम कूक यांनी भारतातील iPhone विक्रीत विक्रमी वाढ झाल्याचे सांगितले. “आम्ही भारत, मध्य पूर्व, दक्षिण आशिया आणि ब्राझीलसह उभरत्या बाजारपेठांमध्ये दुप्पट वाढ पाहिली,” असे कूक यांनी विश्लेषकांना सांगितले. जून तिमाहीत ॲपलने जागतिक स्तरावर 94 अब्ज डॉलर्सचे उत्पन्न मिळवले, जे गेल्या वर्षीपेक्षा 10% जास्त आहे. भारतासह दोन डझनहून अधिक देशांमध्ये कंपनीने विक्रमी उत्पन्न नोंदवले. याशिवाय, ॲपल भारतात आपले रिटेल स्टोअर वाढवण्याच्या योजनेवर काम करत आहे.
आयात शुल्काचा परिणाम
ॲपलला आयात शुल्कामुळे खर्चात वाढ सहन करावी लागत आहे. कूक यांनी सांगितले, “जून तिमाहीत आम्हाला 800 दशलक्ष डॉलर्सचा शुल्क-संबंधित खर्च आला. सप्टेंबर तिमाहीत, सध्याच्या जागतिक शुल्क धोरणांनुसार, हा खर्च 1.1 अब्ज डॉलर्सपर्यंत वाढण्याची शक्यता आहे.” हा खर्च टाळण्यासाठी ॲपलने भारत आणि व्हिएतनाममधील उत्पादन वाढवले आहे. भारतात फॉक्सकॉन आणि टाटा ग्रुपसह ॲपलने तमिळनाडू आणि कर्नाटकात उत्पादन प्रकल्प उभारले आहेत. 2024-25 मध्ये भारतात 22 अब्ज डॉलर्स किमतीचे iPhone बनवले गेले, जे गेल्या वर्षीपेक्षा 60% जास्त आहे.
भारत आणि व्हिएतनाममधील उत्पादन धोरण
ॲपलने आपली पुरवठा साखळी चीनवरून भारत आणि व्हिएतनामकडे वळवली आहे. अमेरिकेत विकल्या जाणाऱ्या iPhone चा मोठा हिस्सा भारतात बनतो, तर मॅकबुक, आयपॅड, ॲपल वॉच आणि एअरपॉड्स यांची निर्मिती प्रामुख्याने व्हिएतनाममध्ये होते. चीन आता प्रामुख्याने गैर-अमेरिकन बाजारपेठांसाठी उत्पादन करतो. भारतात ॲपलचे उत्पादन 2017 मध्ये सुरू झाले, सुरुवातीला बेसिक मॉडेल्सपासून आणि 2022 पासून प्रो मॉडेल्सपर्यंत विस्तारले. सध्या जागतिक iPhone उत्पादनाचा 15-17% हिस्सा भारतातून येतो.
