Satara Ladki Bahin Yojana Scam: महाराष्ट्र सरकारच्या ‘मुख्यमंत्री लाडकी बहीण’ योजनेत सातारा जिल्ह्यात मोठा घोटाळा उघडकीस आला आहे. या योजनेत तब्बल ८४,०१३ अपात्र महिलांनी लाभ घेतल्याचे तपासणीत समोर आले आहे. यामुळे वर्षभरात १५१ कोटी २२ लाख रुपयांचा चुकीचा लाभ या महिलांना मिळाला असून, प्रशासनाने याची वसुली आणि कठोर कारवाईसाठी तपासणी सुरू केली आहे.
योजनेत कसा झाला गैरप्रकार?
जून 2024 मध्ये विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर सुरू झालेल्या या योजनेत पात्र महिलांना दरमहा १,५०० रुपये देण्याची तरतूद आहे. मात्र, निवडणुकीच्या घाईत अर्जांची काटेकोर तपासणी न झाल्याने मोठ्या प्रमाणात अपात्र अर्जांना मंजुरी मिळाली. योजनेच्या निकषानुसार, कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांपेक्षा कमी असणे आवश्यक आहे. परंतु, उच्च उत्पन्न असलेल्या कुटुंबातील महिला, सरकारी नोकरी करणाऱ्या महिला आणि इतर शासकीय योजनांचा लाभ घेणाऱ्या महिलांनीही या योजनेचा गैरफायदा घेतल्याचे आढळले आहे.
तपासणीत उघड झालेले गैरप्रकार
- उत्पन्न निकषांचे उल्लंघन: ८४,०१३ महिलांचे वार्षिक उत्पन्न २.५ लाखांपेक्षा जास्त असल्याचे आढळले.
- इतर योजनांचा लाभ: संजय गांधी निराधार आणि नमो शेतकरी योजनांचा लाभ घेणाऱ्या महिलांनीही या योजनेत अर्ज केले.
- मालमत्ता आणि वय निकष: घरात चारचाकी वाहन असणे किंवा वयोमर्यादेचे नियम न पाळणे.
- एकाच कुटुंबात अनेक अर्ज: एकाच कुटुंबातील अनेक महिलांनी स्वतंत्र अर्ज सादर केले.
अर्जांचा तपशील
- एकूण अर्ज: ८.३३ लाख
- पात्र अर्ज: ७.४९ लाख
- अपात्र अर्ज: ८४,०१३
- चुकीचा लाभ: १५१ कोटी २२ लाख रुपये
प्रशासनाची कारवाई
या घोटाळ्यामुळे राज्याच्या तिजोरीवर मोठा आर्थिक ताण पडला आहे. योजनेचा मासिक खर्च ५० हजार कोटी रुपये असल्याने इतर विकासकामांवर परिणाम होत आहे. प्रशासनाने अपात्र लाभार्थ्यांची यादी तयार करून वसुली प्रक्रिया सुरू केली आहे. तपासणीत १२५ महिलांनी स्वत:हून योजनेतून माघार घेतली, परंतु उर्वरित अपात्र लाभार्थ्यांवर कारवाई आणि वसुलीचा बडगा उगारला जाणार आहे.
प्रशासनाचे आवाहन
जिल्हा प्रशासनाने अपात्र लाभार्थ्यांना स्वत:हून रक्कम परत करण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच, पात्रतेची पडताळणी पूर्ण करण्यासाठी पंचायत समिती आणि तहसील कार्यालयांशी संपर्क साधण्यास सांगितले आहे. दोषींवर कायदेशीर कारवाईसह रक्कम वसुली केली जाईल, असा इशारा देण्यात आला आहे.
