NSDL IPO share price nse: नॅशनल सिक्युरिटीज डिपॉझिटरी लिमिटेड (NSDL) चा बहुप्रतीक्षित आयपीओ नुकताच शेअर बाजारात दाखल झाला आहे. हा आयपीओ ३० जुलै ते १ ऑगस्ट २०२५ या कालावधीत खुला होता आणि त्याला गुंतवणूकदारांचा प्रचंड प्रतिसाद मिळाला. या आयपीओच्या माध्यमातून NSDL चे शेअर्स आज, ६ ऑगस्ट २०२५ रोजी BSE आणि NSE या दोन्ही स्टॉक एक्सचेंजवर लिस्ट झाले. या लेखात आम्ही NSDL च्या आयपीओची शेअर किंमत, लिस्टिंग आणि संबंधित महत्त्वाच्या बाबींची माहिती सविस्तरपणे मांडत आहोत.
NSDL आयपीओची वैशिष्ट्ये
NSDL चा आयपीओ हा पूर्णपणे ऑफर फॉर सेल (OFS) स्वरूपाचा होता. यात कोणत्याही नवीन शेअर्सची विक्री झाली नाही, तर विद्यमान भागधारकांनी त्यांचे ५.०१ कोटी शेअर्स विक्रीसाठी ठेवले. यामध्ये आयडीबीआय बँक, नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE), स्टेट बँक ऑफ इंडिया (SBI), HDFC बँक, युनियन बँक ऑफ इंडिया आणि SUUTI (स्पेसिफाइड अंडरटेकिंग ऑफ युनिट ट्रस्ट ऑफ इंडिया) यांचा समावेश होता. या आयपीओद्वारे एकूण ४,०११.६० कोटी रुपये उभे झाले. कंपनीला यापैकी कोणताही निधी मिळणार नसून, सर्व रक्कम ही विक्री करणाऱ्या भागधारकांना मिळेल.
Knowledge Realty Trust IPO: 4800 कोटींचा मेगा इश्यू, 5 ऑगस्टपासून गुंतवणुकीची संधी!
आयपीओची किंमत बँड ७६० ते ८०० रुपये प्रति शेअर निश्चित करण्यात आली होती. रिटेल गुंतवणूकदारांसाठी किमान १ लॉट (१८ शेअर्स) साठी १३,६८० रुपये गुंतवणूक आवश्यक होती. स्मॉल नॉन-इन्स्टिट्यूशनल इन्व्हेस्टर्स (sNII) साठी १४ लॉट्स (२५२ शेअर्स) म्हणजेच २,०१,६०० रुपये, तर बिग नॉन-इन्स्टिट्यूशनल इन्व्हेस्टर्स (bNII) साठी ७० लॉट्स (१,२६० शेअर्स) म्हणजेच १०,०८,००० रुपये गुंतवणूक आवश्यक होती. याशिवाय, कर्मचाऱ्यांसाठी ८५,००० शेअर्स राखीव ठेवण्यात आले होते, ज्यांना प्रति शेअर ७६ रुपयांची सवलत देण्यात आली.
लिस्टिंग आणि शेअर किंमतीची कामगिरी
NSDL चे शेअर्स ६ ऑगस्ट २०२५ रोजी BSE आणि NSE वर ८८० रुपये प्रति शेअर या किंमतीवर लिस्ट झाले, जे आयपीओच्या वरच्या किंमत बँडपेक्षा १०% जास्त आहे. दिवसअखेर शेअर्सची किंमत BSE वर ९३६ रुपये प्रति शेअरवर बंद झाली, जी आयपीओ किंमतीपेक्षा १७% जास्त होती. यामुळे कंपनीचे बाजार भांडवल १८,५०० कोटी रुपयांच्या जवळपास पोहोचले आहे. ग्रे मार्केट प्रीमियम (GMP) लिस्टिंगपूर्वी १२५ ते १३७ रुपये होता, ज्याने लिस्टिंग किंमतीबाबत सकारात्मक संकेत दिले होते. तथापि, ग्रे मार्केट प्रीमियम हा अनौपचारिक असतो आणि त्यावर अवलंबून राहणे जोखमीचे ठरू शकते.
आयपीओला मिळालेला प्रतिसाद
NSDL च्या आयपीओला गुंतवणूकदारांचा उदंड प्रतिसाद मिळाला. हा आयपीओ एकूण ४१.०१ पट सबस्क्राइब झाला. क्वालिफाइड इन्स्टिट्यूशनल बायर्स (QIB) श्रेणीने १०३.९७ पट, नॉन-इन्स्टिट्यूशनल इन्व्हेस्टर्स (NII) श्रेणीने ३४.९८ पट, तर रिटेल इंडिव्हिज्युअल इन्व्हेस्टर्स (RII) श्रेणीने ७.७३ पट सबस्क्रिप्शन नोंदवले. कर्मचारी श्रेणीने १५.४२ पट सबस्क्रिप्शन मिळवले. यापूर्वी, २९ जुलै रोजी NSDL ने अँकर गुंतवणूकदारांकडून १,२०१.४४ कोटी रुपये उभे केले होते, ज्यामध्ये LIC, ADIA, SBI MF आणि फिडेलिटी फंड्स यांचा समावेश होता.
NSDL ची पार्श्वभूमी आणि महत्त्व
१९९६ मध्ये स्थापन झालेली NSDL ही भारतातील पहिली आणि सर्वात मोठी डिपॉझिटरी आहे. डिपॉझिटरीज ॲक्ट १९९६ नंतर NSDL ने डिमटेरियलायझेशनची (डिमॅट) संकल्पना भारतात आणली, ज्यामुळे शेअर्स आणि इतर सिक्युरिटीजचे पेपर-बेस्ड व्यवहार डिजिटल स्वरूपात बदलले. ३१ मार्च २०२५ पर्यंत NSDL कडे ३.९४ कोटी डिमॅट खाती होती आणि ५१० लाख कोटी रुपये किमतीच्या मालमत्तेची कस्टडी होती. ही कंपनी ९९% पेक्षा जास्त भारतीय पिन कोड्स आणि १९४ देशांमध्ये सेवा पुरवते. NSDL ची बाजारातील हिस्सेदारी डिमॅट मूल्याच्या आधारावर ८६-८९% आहे, ज्यामुळे ती भारतातील सर्वात मोठी डिपॉझिटरी आहे.
NSDL ची सेवा इक्विटी, डेट इन्स्ट्रुमेंट्स, म्युच्युअल फंड युनिट्स आणि सरकारी सिक्युरिटीज यासारख्या विविध मालमत्तांचा समावेश करते. कंपनीची आर्थिक कामगिरीही स्थिर आहे. FY25 मध्ये कंपनीने १,५३५.१९ कोटी रुपये महसूल आणि ३४३.१२ कोटी रुपये निव्वळ नफा नोंदवला, जो FY24 मधील १,३६५.७१ कोटी रुपये महसूल आणि २७५.४५ कोटी रुपये नफ्यापेक्षा अनुक्रमे २४.६% आणि २२.३% जास्त आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्व
NSDL चा आयपीओ हा गुंतवणूकदारांसाठी एक आकर्षक संधी मानला जात आहे. कंपनीचा भारताच्या आर्थिक बाजारपेठेतील मजबूत पाया, तंत्रज्ञानावर आधारित सेवा आणि स्थिर महसूल मॉडेल यामुळे ती दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी योग्य मानली जाते. बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते, NSDL चा P/E रेशिओ ४६.६x आहे, जो तिच्या समकक्ष कंपनी CDSL च्या तुलनेत वाजवी आहे. तथापि, गुंतवणूकदारांनी बाजारातील चढ-उतारांचा विचार करून आणि स्वतःच्या आर्थिक सल्लागारांचा सल्ला घेऊन गुंतवणूक करावी.
आयपीओ प्रक्रिया आणि लिस्टिंग
NSDL च्या आयपीओचे बुक-रनिंग लीड मॅनेजर्स ICICI सिक्युरिटीज, ॲक्सिस कॅपिटल, HSBC सिक्युरिटीज, IDBI कॅपिटल, मोतीलाल ओसवाल आणि SBI कॅपिटल मार्केट्स होते. MUFG इंटाइम इंडिया प्रायव्हेट लिमिटेड ही रजिस्ट्रार होती. शेअर अलॉटमेंट ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी अंतिम झाले आणि शेअर्स ५ ऑगस्टपर्यंत डिमॅट खात्यांमध्ये जमा झाले. ज्या गुंतवणूकदारांना शेअर्स मिळाले नाहीत, त्यांना ५ ऑगस्टपर्यंत रिफंड मिळाले.
NSDL चा आयपीओ आणि त्याचे NSE आणि BSE वरील यशस्वी लिस्टिंग यामुळे भारताच्या आर्थिक बाजारपेठेतील डिपॉझिटरी सेवांचे महत्त्व पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे. कंपनीची मजबूत आर्थिक कामगिरी, बाजारातील अग्रगण्य स्थान आणि तंत्रज्ञानावर आधारित सेवा यामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये विश्वास निर्माण झाला आहे. दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी NSDL चे शेअर्स एक चांगली संधी ठरू शकतात. तथापि, गुंतवणूक करण्यापूर्वी बाजारातील जोखीम आणि स्वतःच्या आर्थिक उद्दिष्टांचा विचार करणे आवश्यक आहे.
सूचना: गुंतवणूक करण्यापूर्वी प्रमाणित आर्थिक सल्लागारांचा सल्ला घ्यावा. बाजारातील गुंतवणूक ही जोखमींना अधीन आहे.
