Madhuri Elephant News: कोल्हापूरच्या शिरोळ तालुक्यातील नांदणी येथील स्वस्तिश्री जिनसेन भट्टारक पट्टाचार्य मठातील ‘माधुरी’ ऊर्फ ‘महादेवी’ हत्तीण गेल्या 35 वर्षांपासून गावकऱ्यांच्या हृदयात आहे. मात्र, मुंबई उच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार तिला गुजरातमधील वनतारा प्राणी संवर्धन केंद्रात हस्तांतरित केले गेले. यामुळे गावकऱ्यांमध्ये तीव्र असंतोष पसरला आहे. आता ‘माधुरी’ला पुन्हा नांदणी मठात आणण्यासाठी मराठी कलाकार आणि ग्रामस्थांनी एकजुटीने प्रयत्न सुरू केले आहेत.
नांदणी मठाला 1,200 वर्षांची समृद्ध परंपरा आहे, आणि गेल्या 400 वर्षांपासून मठात हत्तीण ठेवण्याची प्रथा आहे. ‘माधुरी’ ही गावकऱ्यांसाठी केवळ प्राणी नसून त्यांच्या श्रद्धेचा आणि भावनिक बंधाचा हिस्सा आहे. 28 जुलै 2025 रोजी तिला जामनगर येथील वनतारा केंद्रात पाठवताना गावकऱ्यांनी भावपूर्ण मिरवणूक काढली, पण अनेकांच्या डोळ्यात अश्रू होते. काही संतप्त जमावाने पोलिस आणि खासगी वाहनांवर दगडफेक करत निषेध व्यक्त केला.
मराठी कलाकारांचा पुढाकार
मराठी चित्रपटसृष्टीतील अभिनेते स्वप्नील राजशेखर यांनी सोशल मीडियावर ‘माधुरी’च्या समर्थनार्थ पोस्ट शेअर करत भावना व्यक्त केल्या. “PETA ने प्राण्यांच्या कल्याणासाठी चांगले काम केले असेल, पण ‘माधुरी’च्या बाबतीत घाई झाली. गावकऱ्यांचा आणि तिचा 35 वर्षांचा जिव्हाळा लक्षात घ्यायला हवा होता. जर तिच्या प्रकृतीवर परिणाम झाला, तर PETA च्या उद्देशाला धक्का बसेल,” असे स्वप्नील यांनी इन्स्टाग्रामवर लिहिले. त्यांची ही पोस्ट X वर #महादेवी_हत्ती हॅशटॅगसह व्हायरल झाली आहे.
ग्रामस्थांचा संताप आणि मोहीम
‘माधुरी’ला वनतारा केंद्रात पाठवण्याचा निर्णय मुंबई उच्च न्यायालयाने डिसेंबर 2024 मध्ये दिला, कारण PETA ने मठात तिचा मिरवणुकीसाठी वनविभागाच्या परवानगीशिवाय वापर झाल्याचा आरोप केला होता. याविरोधात मठाने सर्वोच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली, पण ती फेटाळली गेली. यामुळे गावकऱ्यांच्या धार्मिक भावना दुखावल्या गेल्या. अवघ्या 24 तासांत 1,25,353 लोकांनी ‘माधुरी’ला परत आणण्यासाठी स्वाक्षरी मोहीमेत सहभाग घेतला. सकल जैन समाजाने रिलायन्स कंपनीच्या उत्पादनांवर बहिष्कार टाकण्याचा निर्णय घेतला, आणि ‘Jio Ban’ मोहीम सुरू केली.
वनतारा आणि प्रशासनाची भूमिका
वनतारा प्राणी संवर्धन केंद्र हे रिलायन्स इंडस्ट्रीजचे अध्यक्ष मुकेश अंबानी यांचे पुत्र अनंत अंबानी यांचा महत्वाकांक्षी प्रकल्प आहे, ज्याला जगातील सर्वात मोठे प्राणी पुनर्वसन केंद्र मानले जाते. वनताराचे सीईओ विहान करणी यांनी 1 ऑगस्ट 2025 रोजी कोल्हापूरला भेट देऊन मठाधिपतींसोबत दीड तास चर्चा केली. त्यांनी स्पष्ट केले की, ‘माधुरी’ला हस्तांतरित करण्याचा निर्णय कायदेशीर प्रक्रियेचा भाग होता. तथापि, जनभावना लक्षात घेऊन, जर मठ आणि गावकऱ्यांनी कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण केली, तर तिला परत आणण्याची शक्यता आहे.
सामाजिक आणि राजकीय दबाव
काँग्रेस नेते सतेज पाटील आणि माजी खासदार राजू शेट्टी यांनी ‘माधुरी’ला परत आणण्यासाठी स्वाक्षरी मोहीम राबवली. X वर #माधुरी आणि #महादेवी_हत्ती हॅशटॅग्स अंतर्गत ग्रामस्थांनी संताप व्यक्त केला आहे.
पुढे काय?
सध्या ‘माधुरी’ गुजरातमधील वनतारा केंद्रात आहे, पण ग्रामस्थ, मराठी कलाकार आणि राजकीय नेत्यांच्या दबावामुळे तिची नांदणी मठात परतण्याची शक्यता दाट आहे. सामाजिक दबाव आणि वनताराशी सुरू असलेल्या चर्चा पुढील निर्णय ठरवतील. गावकऱ्यांनी आणि मराठी समाजाने दाखवलेली एकजूट आणि भावनिक बंध ‘माधुरी’च्या परत येण्याची आशा वाढवत आहे.
