सुखाची खरी व्याख्या काय? ४.५ लाख कमवूनही का नाही समाधान?

Financial_Planning Tips: उच्च उत्पन्न मिळवणारेही आर्थिक तणावात का असतात? याचे उत्तर देताना सनदी लेखापाल (सीए) आणि कर सल्लागार नितीन कौशिक यांनी एका अनुभवातून महत्त्वाचे धडे शेअर केले. त्यांच्या एका क्लायंटने, ज्यांचे मासिक उत्पन्न ४.५ लाख रुपये आहे, विचारले, “आम्ही इतके कमवतो, तरी का असमाधानी आहोत?” यावर कौशिक यांनी सांगितले की, आर्थिक समाधान हे उत्पन्नाच्या आकड्यांवर नव्हे, तर खर्चाच्या सवयी आणि अपेक्षांवर अवलंबून आहे.

आर्थिक गणित आणि वास्तव

कौशिक यांनी त्यांच्या क्लायंटच्या आर्थिक परिस्थितीचे विश्लेषण केले. दरमहा ४.५ लाख रुपये म्हणजे वार्षिक ५४ लाख रुपये उत्पन्न. यातून सुमारे १२ लाख रुपये कर भरल्यानंतर हातात ४२ लाख रुपये उरतात. पण शहरी जीवनशैलीमुळे हा पैसा कसा खर्च होतो, याचे गणित त्यांनी मांडले:

• भाडे आणि घरखर्च: १८ लाख रुपये
• मुलांचे शिक्षण: ६ लाख रुपये
• किराणा, इंधन आणि घरगुती मदत: ४.५ लाख रुपये
• हॉटेलिंग आणि मनोरंजन: ३ लाख रुपये
• प्रवास: ४-५ लाख रुपये
• विमा आणि देखभाल: ३ लाख रुपये

हे सर्व खर्च वजा केल्यानंतर वर्षाला फक्त २-३ लाख रुपये बचतीसाठी उरतात. यामुळे उच्च उत्पन्न असूनही आर्थिक स्वातंत्र्य मिळत नाही.

लाइफस्टाइल इन्फ्लेशनचा धोका

कौशिक यांनी ‘लाइफस्टाइल इन्फ्लेशन’ हा आर्थिक तणावाचे प्रमुख कारण असल्याचे सांगितले. उत्पन्न वाढले की खर्चही वाढतो. “आधी उबेर, आता ड्रायव्हर; आधी गोवा, आता ग्रीस,” असे उदाहरण देत ते म्हणाले की, सततच्या ‘अपग्रेड’च्या इच्छेमुळे खर्चाची भूक कधीच शमते. यामुळे लक्झरी जीवनशैलीला ‘सामान्य’ मानले जाते, जे आर्थिक स्थैर्याला बाधक आहे.

सुखाची गुरुकिल्ली

उच्च उत्पन्न असूनही समाधान का मिळत नाही? याचे कारण सांगताना कौशिक म्हणाले, “सतत इतरांशी तुलना, सामाजिक दबाव आणि इन्स्टाग्रामवर दिसणारी बनावट जीवनशैली यामुळे लोक असमाधानी राहतात.” त्यांनी खालील उपाय सुचवले:

• लाइफस्टाइल इन्फ्लेशनवर नियंत्रण: गरजा आणि इच्छा यांच्यातील फरक समजून खर्च मर्यादित ठेवा.
• कर्ज टाळा: भविष्यातील उत्पन्न बांधून ठेवणारी कर्जे आणि हप्ते टाळा.
• बचत आणि गुंतवणूक: जीवनशैली नव्हे, तर संपत्ती निर्माण करा.
• प्राधान्य ठरवा: आर्थिक स्वातंत्र्य, सामाजिक प्रतिष्ठा की मन:शांती? याचा विचार करा.
• सोशल मीडियापासून सावध: इन्स्टाग्रामवरील बनावट जीवनशैलीच्या मागे धावू नका.

सुखाची व्याख्या

कौशिक यांनी सांगितले की, खरे सुख हे पैशात नाही, तर योग्य निवडींमध्ये आहे. “४.५ लाख रुपये कमवण्याचा फायदा तेव्हाच आहे, जेव्हा तुम्ही तुमच्या अटींवर आयुष्य जगू शकता. यश म्हणजे महागडी गाडी नव्हे, तर मनाची शांती आहे,” असे ते म्हणाले.