Wang Yi Trip to India: चीनचे परराष्ट्रमंत्री वांग यी 18 ऑगस्ट 2025 रोजी नवी दिल्लीत दाखल होणार असून, गेल्या तीन वर्षांतील त्यांचा हा पहिलाच भारत दौरा आहे. या भेटीत ते भारताचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल आणि परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर यांच्याशी चर्चा करणार आहेत. या भेटीचा मुख्य उद्देश हिमालयीन सीमेवरील तणाव कमी करणे आणि दोन्ही देशांमधील विश्वास पुन्हा प्रस्थापित करणे हा आहे. ही भेट अशा वेळी होत आहे, जेव्हा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारतावर 50% आयात शुल्क लादले आहे, ज्यामुळे भारत-अमेरिका संबंधांवर ताण आला आहे.
वांग यी यांची ही भेट विशेष प्रतिनिधी (स्पेशल रिप्रेझेंटेटिव्ह) यंत्रणेअंतर्गत होणार असून, यात भारत-चीन सीमावादावर चर्चा होईल. हिमालयातील 3,488 किलोमीटर लांबीच्या प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवरील (LAC) सैन्याची संख्या कमी करण्यावर भर दिला जाईल, अशी माहिती सूत्रांनी दिली आहे. याशिवाय, दोन्ही देश सीमेवरील व्यापार पुन्हा सुरू करण्याच्या दिशेनेही पावले उचलत आहेत. गेल्या पाच वर्षांपासून बंद असलेला हा व्यापार स्थानिक वस्तूंवर आधारित आहे, ज्यामध्ये मसाले, कार्पेट्स, लाकडी फर्निचर, औषधी वनस्पती आणि इलेक्ट्रॉनिक वस्तू यांचा समावेश आहे. 2017-18 मधील सरकारी आकडेवारीनुसार, या व्यापाराचे मूल्य सुमारे 3.16 दशलक्ष डॉलर्स इतके आहे.
भारत-चीन संबंधांमध्ये सुधारणा
2020 मधील गलवान खोऱ्यातील रक्तरंजित संघर्षानंतर भारत आणि चीन यांच्यातील संबंध कमालीचे तणावपूर्ण झाले होते. या संघर्षात 20 भारतीय सैनिक शहीद झाले, तर चीनच्या काही सैनिकांचाही मृत्यू झाला. कोविड-19 साथीच्या काळात दोन्ही देशांमधील थेट विमानसेवाही बंद झाली होती. आता दोन्ही देश संबंध सुधारण्याच्या दिशेने पावले उचलत आहेत. सप्टेंबरपासून थेट विमानसेवा पुन्हा सुरू होण्याची शक्यता आहे. याशिवाय, भारताने चिनी नागरिकांसाठी पर्यटक व्हिसा पुन्हा सुरू केले आहेत, जे गेल्या काही वर्षांपासून बंद होते.
अमेरिकेच्या निर्बंधांचा परिणाम
अमेरिकेने भारताच्या निर्यातीवर 50% आयात शुल्क लादले आहे, जे इतर आशियाई देशांच्या तुलनेत जास्त आहे. भारताने रशियन तेलाच्या आयातीवर अवलंबून राहण्याचा निर्णय घेतल्याने अमेरिकेचा रोष ओढवला आहे. ट्रम्प यांनी भारताची अर्थव्यवस्था ‘मृत’ असल्याची टीका केली असून, भारताच्या रशियन तेल खरेदीमुळे रशियाच्या युद्धाला आर्थिक पाठबळ मिळत असल्याचा आरोप केला आहे. या पार्श्वभूमीवर, भारत आणि चीन यांच्यातील जवळीक वाढत असल्याचे दिसत आहे.
पंतप्रधान मोदींचा प्रस्तावित चीन दौरा
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 31 ऑगस्ट ते 1 सप्टेंबर दरम्यान शांघाय सहकार्य संघटना (SCO) परिषदेसाठी चीनला भेट देणार आहेत. या परिषदेच्या साइडलाइनवर त्यांची चिनी राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्याशी द्विपक्षीय चर्चा होण्याची शक्यता आहे. हा दौरा मोदींचा गेल्या सात वर्षांतील पहिला चीन दौरा असेल. याशिवाय, रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिनही या परिषदेला उपस्थित राहणार आहेत, ज्यामुळे ही भेट आंतरराष्ट्रीय राजकारणात महत्त्वाची ठरणार आहे.
सीमेवरील व्यापार आणि सहकार्य
भारत आणि चीन स्थानिक पातळीवरील व्यापार पुन्हा सुरू करण्यासाठी चर्चा करत आहेत. यामुळे सीमावर्ती भागातील रहिवाशांचे जीवनमान सुधारण्यास मदत होईल, असे चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे. याशिवाय, चीनने भारताला युरिया खताच्या निर्यातीवरील निर्बंध शिथिल केले आहेत, ज्यामुळे भारताला 3 लाख टन युरियाची खरेदी करता येणार आहे. भारत हा जगातील सर्वात मोठा खत आयातदार देश आहे, आणि या निर्णयामुळे जागतिक पुरवठा साखळीवरील दबाव कमी होऊ शकतो.
