Tariffs On India: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारतातून आयात होणाऱ्या वस्तूंवर 25% आयात कर आणि रशियाकडून तेल आणि लष्करी उपकरणे खरेदीमुळे अतिरिक्त दंड आकारण्याची घोषणा केली आहे. हा कर 15 ऑगस्ट 2025 पासून लागू होण्याची शक्यता आहे, कारण भारताशी व्यापारी चर्चेसाठी 15 दिवसांचा अवधी देण्यात आला आहे. याचवेळी, ट्रम्प यांनी पाकिस्तानशी तेल, नैसर्गिक वायू, आणि खनिज साठ्यांच्या विकासासाठी करार केल्याचे जाहीर केले. हे पाऊल भारत-अमेरिका व्यापारी संबंधांवर परिणाम करू शकते आणि आशियातील भू-राजकीय समतोल बदलू शकते.
भारतावरील 25% आयात कर आणि दंड
ट्रम्प यांनी बुधवारी ट्रुथ सोशल प्लॅटफॉर्मवर सांगितले की, भारतातून आयात होणाऱ्या वस्तूंवर 25% आयात कर आणि रशियाकडून तेल आणि लष्करी उपकरणे खरेदीमुळे दंड आकारला जाईल. त्यांनी भारताला “मित्र” संबोधले, परंतु भारताचे आयात कर जगातील सर्वात जास्त असल्याचा आणि गैर-आर्थिक व्यापारी अडथळे “कठोर” असल्याचा आरोप केला. भारताने 2025 च्या पहिल्या सहामाहीत 36.2% तेल रशियाकडून आयात केले आहे, जे त्यांचे सर्वात मोठे तेल पुरवठादार आहे. युक्रेन युद्धात रशियाला थांबवण्याच्या जागतिक प्रयत्नांना यामुळे बाधा येत असल्याचे ट्रम्प यांनी नमूद केले.
2024 मध्ये भारत आणि अमेरिका यांच्यातील व्यापार $129.2 अब्ज होता, आणि अमेरिकेची भारतासोबत $47.2 अब्ज व्यापारी तूट आहे. भारताचे कृषी उत्पादनांवरील सरासरी आयात कर 39% आहे, तर वनस्पती तेलांवर 45% आणि सफरचंद, मका यांसारख्या उत्पादनांवर 50% आहे. ट्रम्प यांनी भारतावरील कराची घोषणा यापूर्वी एप्रिल 2025 मध्ये केली होती, परंतु ती 90 दिवसांसाठी स्थगित केली होती.
भारताची प्रतिक्रिया
भारत सरकारने ट्रम्प यांच्या घोषणेचा अभ्यास करत असल्याचे सांगितले आहे. केंद्रीय वाणिज्य मंत्रालयाने म्हटले की, भारत आणि अमेरिका गेल्या काही महिन्यांपासून परस्पर फायदेशीर व्यापारी करारासाठी चर्चा करत आहेत, आणि “न्याय्य आणि संतुलित” करारासाठी भारत कटिबद्ध आहे. केंद्रीय वाणिज्य मंत्री पीयूष गोयल यांनी सांगितले की, ऑगस्टच्या मध्यात अमेरिकी शिष्टमंडळ भारतात येणार आहे, आणि व्यापारी चर्चा “चांगली प्रगती” करत आहे. भारताने यापूर्वी अमेरिकी बोरबॉन व्हिस्की आणि मोटरसायकल यांसारख्या वस्तूंवरील कर कमी केले आहेत, परंतु कृषी आणि दुग्धजन्य क्षेत्रातील संरक्षणात्मक धोरणे कायम ठेवली आहेत.
पाकिस्तानशी तेल आणि वायू करार
भारतावरील आयात कराची घोषणा केल्यानंतर काही तासांतच ट्रम्प यांनी पाकिस्तानशी तेल, नैसर्गिक वायू, आणि खनिज साठ्यांच्या विकासासाठी करार केल्याचे जाहीर केले. “पाकिस्तान आणि अमेरिका एकत्रितपणे त्यांच्या प्रचंड साठ्यांचा विकास करतील,” असे ट्रम्प यांनी ट्रुथ सोशलवर लिहिले. हा करार ExxonMobil आणि Chevron यांसारख्या अमेरिकन कंपन्यांच्या नेतृत्वाखाली होण्याची शक्यता आहे. 2024 मध्ये अमेरिका आणि पाकिस्तान यांच्यातील व्यापार $7.3 अब्ज होता, आणि अमेरिकेची पाकिस्तानसोबत $3 अब्ज व्यापारी तूट आहे. पाकिस्तान हा अमेरिकेचा “मेजर नॉन-नाटो अलाय” आहे, आणि हा करार चीनच्या प्रभावाला संतुलित करण्याचा प्रयत्न मानला जात आहे.
आर्थिक आणि राजकीय परिणाम
ट्रम्प यांचे धोरण जागतिक अर्थव्यवस्थेला आणि भारत-अमेरिका रणनीतिक भागीदारीवर परिणाम करू शकते. भारतावरील 25% आयात कर हा जपान, व्हिएतनाम, आणि फिलिपिन्स यांसारख्या देशांवर आकारल्या जाणाऱ्या 15-20% करापेक्षा जास्त आहे. यामुळे भारताला पर्यायी उत्पादन केंद्र म्हणून असलेले महत्त्व कमी होऊ शकते.
